Üzüm Yaprak Gal Akarı (Colomerus vitis)

Hastalığın Nedeni

Görselde tespit edilen üzüm yapraklarındaki kabarcık benzeri şişlikler, 'Üzüm Yaprak Gal Akarı' olarak bilinen Colomerus vitis (eski adıyla Eriophyes vitis) adlı mikroskobik bir akar türünün zararına işaret etmektedir. Bu akarlar, çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük (yaklaşık 0.15-0.2 mm uzunluğunda) olup, bitki hücreleri üzerindeki emme faaliyetleri sonucunda yaprak dokusunda anormal büyümelere (gallere) neden olurlar. Akarlar kışı tomurcuk pullarının altında veya kabuk çatlaklarında geçirir ve ilkbaharda taze yapraklar gelişmeye başladığında aktif hale geçerler.

Colomerus vitis, özelleşmiş ağız yapılarıyla yaprak hücrelerinin içeriğini emer. Bitki, bu tahrişe karşı bir savunma mekanizması olarak hücre proliferasyonu ile tepki verir ve bu da yaprak yüzeyinde kabarcıkların (gal) oluşumuna yol açar. Bu gallerin içerisinde akarlar beslenir, ürer ve korunurlar. Genellikle mevsim boyunca birden fazla döl verirler ve popülasyonları hızla artabilir, özellikle sıcak ve kuru hava koşullarında hızlanan yaşam döngüleri sayesinde yayılımları artar.

Belirtileri

Üzüm Yaprak Gal Akarı'nın en karakteristik belirtisi, yaprakların üst yüzeyinde gözlenen düzensiz, kabarık, bazen kırmızımsı veya sarımsı-yeşil renkli kabarcıklar veya şişliklerdir. Bu kabarcıklar, yaprağın alt yüzeyinde içe doğru çöküntüler ve bu çöküntülerin içinde yoğun, pamuksu veya kadifemsi bir yapı (erineum) ile karşılık bulur. Erineum, akarın beslenmesiyle oluşan anormal tüylerin birikmesidir ve akarları içinde barındırır.

Zarar gören yapraklar zamanla deforme olabilir, kıvrılabilir ve fotosentez kapasiteleri düşebilir. Genç sürgünlerde ve salkımlarda da nadiren görülebilen galler, ileri düzeyde enfeksiyonlarda bitkinin genel gelişimini olumsuz etkileyebilir. Özellikle yaz ortası ve sonbahara doğru gallerin rengi koyu kırmızıdan kahverengiye dönebilir. Şiddetli enfeksiyonlar, yaprak dökülmesine, sürgün büyümesinin yavaşlamasına ve dolayısıyla verim kaybına neden olabilir.

Çözüm ve Mücadele Yöntemleri

Üzüm Yaprak Gal Akarı ile mücadele, entegre bir yaklaşım gerektirir:

Kültürel Önlemler:

• Budama: Kış budaması sırasında gal oluşmuş veya akar popülasyonu barındırma potansiyeli olan eski dalların ve yaprak kalıntılarının bağdan uzaklaştırılması ve imha edilmesi, ilkbahardaki akar popülasyonunu azaltmada etkilidir.
• Dayanıklı Çeşitler: Eğer mümkünse, bölgenizde Colomerus vitis'e karşı daha dayanıklı olduğu bilinen üzüm çeşitlerinin tercih edilmesi uzun vadede fayda sağlar.
• Hava Sirkülasyonu: Asmalar arasında yeterli hava sirkülasyonunu sağlamak amacıyla uygun dikim aralıkları ve budama teknikleri uygulamak, akar gelişimini kısmen engelleyebilir.

Biyolojik Mücadele:

• Doğal Düşmanlar: Bazı yırtıcı akarlar (örneğin Typhlodromus pyri) ve böcekler, Colomerus vitis popülasyonlarını doğal olarak baskılayabilir. Bu faydalı türlerin korunması ve desteklenmesi biyolojik mücadelede önemli bir adımdır. Geniş spektrumlu pestisit kullanımından kaçınmak, bu doğal düşmanların popülasyonlarını korumak için kritik öneme sahiptir.

Kimyasal Mücadele:

• Kükürt Uygulamaları: Akarların kışı geçirdiği dönemde, yani bağ uyandıktan sonra gözler patlamadan hemen önce veya ilk yaprakların açılmasıyla birlikte yapılacak kükürt uygulamaları (ıslanabilir kükürt formülasyonları), akar popülasyonunu önemli ölçüde baskılayabilir. Kükürt hem akarisit hem de fungisit etkisi gösterir.
• Akarisitler: Yoğun akar enfeksiyonlarında, ruhsatlı akarisitler kullanılabilir. Uygulama zamanlaması kritik olup, genellikle ilkbaharda yeni sürgünler gelişmeye başladığında ve akarlar tomurcuklardan çıkarak yapraklara göç etmeye başladığı dönemde yapılır. Kullanılacak akarisitin etki spektrumu ve bağcılıkta kullanım izni mutlaka kontrol edilmelidir. Lokal zirai danışmanlık hizmeti almak ve entegre zararlı yönetimi (IPM) prensiplerine uygun hareket etmek, doğru ürün seçimi ve uygulama zamanlaması için hayati öneme sahiptir.
• Dönüşümlü Kullanım: Akarisitlere karşı direnç gelişimini engellemek için farklı etki mekanizmalarına sahip ürünlerin dönüşümlü olarak kullanılması tavsiye edilir.